Produkty dozwolone i zabronione w diecie

Niezbędnym warunkiem prawidłowego stosowania diety bezglutenowej jest umiejętność wyodrębnienia produktów dozwolonych i zabronionych w diecie bezglutenowej. Ponadto istnieje grupa produktów, w których nie można jednoznacznie określić jako dozwolone lub zabronione w diecie bezglutenowej - stąd dodatkowo wyodrędnia się grupę produktów ryzykownych w diecie bezglutenowej.
 
PRODUKTY DOZWOLONE W DIECIE BEZGLUTENOWEJ
Zgodnie z podanym podziałem za produkty dozwolone w diecie bezglutenowej uważa się:
● wyroby, które nie zawierają glutenu w naturalnej postaci i występują w nieprzetworzonej formie: ryż, kukurydza, gryka, ziemniaki, warzywa, owoce, mleko, mięso, ryby i jajka,
● produkty przeznaczone dla osób będących na diecie bezglutenowej i oznaczone (na opakowaniu) jako produkty bezglutenowe, czyli posiadające opis słowny "(produkt) bezglutenowy".

PRODUKTY ZABRONIONE W DIECIE BEZGLUTENOWEJ
Za produkty zabronione w diecie bezglutenowej uważa się:
● wszystkie pokarmy zawierające: pszenicę, jęczmień, żyto oraz owies i ich pochodne,
● wyroby, których skład nie sugeruje, że mogą zawierać pszenicę, jęczmień, żyto lub owies, jednak na opakowaniu posiadają informację o składnikach alergennych, a wśród nich został wymieniony gluten, np.:
● „produkt zawiera (może zawierać) gluten”,
● „produkt zawiera (może zawierać) pszenicę”,
● „produkt zawiera (może zawierać) śladowe ilości białek pszenicy”,
● „aromat (zawiera gluten/pszenicę/jęczmień)”,
● „błonnik roślinny (z pszenicy)”,
● „błonnik zbożowy (z pszenicy/owsa)”,
● „na terenie zakładu wykorzystywany jest gluten”.
 
PRODUKTY RYZKOWNE W DIECIE BEZGLUTENOWEJ
Grupa produktów stanowiących ryzyko, to grupa artykułów, w przypadku których nie można jednoznacznie stwierdzić, że są dozwolone lub zabronione w diecie bezglutenowej ponieważ:
● gluten mógł zostać do nich dodany z uwagi na wykorzystanie jego technologicznych właściwości,
● pomimo wyprodukowania tych produktów ze składników w naturalnej postaci wolnych od glutenu – wyroby te mogły zetknąć się z glutenem w procesie produkcji lub przechowywania.
  
Produktami takimi są przetwory na bazie bezglutenowych składników, np. wędliny, przetwory nabiałowe, słodycze, przetwory owocowe, przetwory warzywne, itp. Chory na celiakię dokonując wyboru artykułu z grupy produktów stanowiących ryzyko powinien każdorazowo dokonywać dodatkowej weryfikacji produktu i - stosując zasadę maksymalnej ostrożności - powinien:
● bezwzględnie eliminować wszystkie artykuły zaliczone do grupy produktów ryzykownych, które w swoim składzie zawierają gluten lub posiadają informację, że produkt zawiera śladowe ilości glutenu,
produkty przetworzone i nieoznaczone jako bezglutenowe spożywać jedynie wtedy, gdy dany artykuł nie ma bezglutenowego odpowiednika.

Zgodnie z podanymi zaleceniami w sytuacji, kiedy na rynku jest w ofercie:
● czekolada oznaczona jako bezglutenowa,
● czekolada nie zawierająca w składzie glutenu, ale jednocześnie nieoznaczona jako bezglutenowa,
● czekolada zawierająca gluten,
to chory na celiakię postępując zgodnie z zasadą maksymalnej ostrożności powinien przy zakupie wybrać czekoladę oznaczoną jako bezglutenowa.

Natomiast jeżeli dany artykuł, np. żelatyna spożywcza nie występuje w wersji bezglutenowej, a na rynku można spotkać:
● żelatynę nie zawierającą w swoim składzie glutenu, ale jednocześnie nie opisaną jako produkt bezglutenowy,
● żelatynę z adnotacją na opakowaniu, że produkt może zawierać śladowe ilości glutenu,
to chory na celiakię zmuszony jest do zakupu produktu ryzykownego, nieoznaczonego jako bezglutenowy.

Prawidłowa identyfikacja żywności bezpiecznej w diecie bezglutenowej – zgodnie z podanymi wyżej zasadami – wymaga jednak bardzo dobrej znajomości rynku bezglutenowych produktów. Zadanie to może chorym ułatwić korzystanie z Wykazu produktów bezglutenowych dostępnego na stronie internetowej www.produktbezglutenowy.pl.

Osoba chora na celiakię powinna również pamiętać o stałej edukacji w zakresie diety bezglutenowej. Chociaż sama definicja diety bezglutenowej jest od lat niezmienna, to będąca warunkiem jej prawidłowego stosowania klasyfikacja produktów na dozwolone i zabronione w diecie ulega ciągłym modyfikacjom.